Το Πωγώνι
Register

Το Πωγώνι

Το Πωγώνι βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων, στη μεθόριο με την Αλβανία. Βορειοανατολικά του βρίσκονται τα χωριά της Κόνιτσας, ανατολικά το Ζαγόρι, νοτιοανατολικά τα χωριά του Άνω Καλαμά και νότια η Περιφερειακή Ενότητα Θεσπρωτίας. Από τους 32 οικισμούς του Πωγωνίου, οι 28 είναι ορεινοί και οι 4 ημιορεινοί. Τρεις μεγάλες φυσικές ενότητες διαμορφώνουν τον γεωγραφικό χώρο του Πωγωνίου, του Γόρμου στα βόρεια, του Γυφτοπόταμου και του ποταμού Δρίνου στα δυτικά. Ψηλά και απόκρημνα βουνά περικλείουν το Πωγώνι, η Νεμέρτσικα (υψ. 2207 μ.) στα βόρεια, ο Κασιδιάρης (υψ. 1329 μ.) στα ανατολικά, τα όρη Τσαμαντά νότια και ο Μακρύκαμπος (υψ. 1672 μ.) στα δυτικά. Τα ποτάμια του Πωγωνίου είναι πολλά και σημαντικά. Ο Δρίνος στα δυτικά, πηγάζει από την περιοχή του Δολού, περνά δυτικά από το Δελβινάκι και καταλήγει στο αλβανικό έδαφος. Ο Γόρμος, ανατολικά, πηγάζει από το Ωραιόκαστρο και χύνεται στον ποταμό Καλαμά στο ύψος της λίμνης Ζαραβίνας. Ο Γυφτοπόταμος συλλέγει τα όμβρια και πηγαία ύδατα της Λάκκας Μουχτάρη και των Κτισμάτων και χάνεται στον Δρίνο ποταμό. Γεωλογικά η περιοχή ανήκει στην Ιόνιο ζώνη με κυρίαρχα πετρώματα τον ασβεστόλιθο και τον φλύσχη. Το κλίμα της περιοχής είναι του μεσευρωπαϊκού τύπου. Στα χαμηλότερα υψόμετρα επικρατεί ο ηπειρωτικός κλιματικός τύπος, που χαρακτηρίζεται από σχετικά ζεστά καλοκαίρια με αρκετές βροχές και ψυχρούς χειμώνες. Στα μεγαλύτερα υψόμετρα επικρατεί ο ορεινός κλιματικός τύπος, που χαρακτηρίζεται από δροσερά καλοκαίρια, ενώ οι χειμώνες είναι τραχείς με άφθονες βροχές και πολλές χιονοπτώσεις. Στις νοτιότερες περιοχές το κλίμα γίνεται ηπιότερο.

Φυσικό περιβάλλον

Το τοπίο του Πωγωνίου αποτυπώνει με μεγάλη ευκρίνεια και αποδίδει με μια ιδιαίτερη αισθητική, τη μορφή του εδάφους, το κλίμα και τα είδη βλάστησης. Κυρίαρχο είδος βλάστησης του Πωγωνίου είναι οι βελανιδιές, δρυς πλατύφυλλη (Quercusconferta), δρυς ευθύφλοια (Quercuscerris), δρυς χλοώδης (Quercuspubescens) και μακεδονική δρυς (QuercusMacedonica). Συναντώνται, επίσης, η οστρυά (Ostryacarpinifolia), ο ανατολικός γάβρος (Carpinusorientalis), το θαμνόκεδρο (Jupineruscommunis), ο φράξος (Fraxinusornus), ο πρίνος (Quercuscoccifera), η κουμαριά (Arburusunedo), η κρανιά (Cornusmas) ενώ στα παραποτάμια δάση κυριαρχεί ο πλάτανος (Platanusorientalis) και  η ιτιά (Salixalba). Η χλωρίδα της περιοχής δεν έχει μελετηθεί σε βάθος. Απαντώνται αρκετά είδη ορχιδέων, Ophrys laxifloria, Dactyloriza saccifera και Dactyloriza sambucina, κίτρινες ίριδες (Iris ochroleuca), λήθρα (Lythrum salicaria), βιόλες (Viola), καμπανούλες (Campanula) και νάρκισσοι (Narcisus Poeticus). Πολλά είδη μανιταριών εντοπίζονται στα δρυοδάση της περιοχής. Μεγάλα θηλαστικά επιβιώνουν στο Πωγώνι, όπως ο λύκος, το αγριογούρουνο, η βίδρα, η αλεπού, ο ασβός, το κουνάβι, η νυφίτσα, ο λαγός και ο σκίουρος. Περιστασιακά απαντώνται το αγριόγιδο και η αρκούδα. Σημαντική είναι η παρουσία πολλών αρπακτικών και άλλων σπάνιων ειδών, όπως ο σφηκιάρης, ο ασπροπάρης, το σαΐνι, ο κραυγαετός, ο χρυσαετός, ο σταυραετός και η μεσοτσικλιτάρα. Πολυάριθμα είδη πεταλούδων, εντόμων, αμφίβιων, ερπετών και ψαριών συμπληρώνουν την πανίδα του Πωγωνίου.

Ιστορία

Το Πωγώνι λόγω της θέσης του, ως ιστορικό πέρασμα προς την Αλβανία και αντίστροφα, ήταν εκτεθειμένο σε επιδρομές και διαβάσεις διαφόρων φυλών με αποτέλεσμα να παρουσιάζει μια μεγάλη κινητικότητα και επιμειξία πληθυσμών, γεγονός που αντανακλάται και στο λαϊκό πολιτισμό της περιοχής. Πλήθος αρχαιολογικών θέσεων με επιφανειακά λείψανα μαρτυρούν τη συνεχή παρουσία του ανθρώπου, στην περιοχή από την προϊστορική εποχή και τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους. Τύμβοι, που χρονολογούνται στην πρώιμη εποχή του σιδήρου, αποκαλύφτηκαν στη θέση «Παλιούρια» Παλαιοπύργου και «Γκλάβα» Κάτω Μερόπης από τον αρχαιολόγο Ανδρέου. Τα ίχνη κεραμικού κλιβάνου στη «Γκλάβα» της Κάτω Μερόπης χρονολογούνται από τον 11ο αιώνα π.Χ.. Τα ερείπια αρχαίων ακροπόλεων, οχυρωματικών έργων και πλήθος χρηστικών αντικειμένων επιβεβαιώνουν την ιστορικότητα της περιοχής. Στην αρχαιότητα, το Πωγώνι αποτελούσε, τουλάχιστον κατά ένα μεγάλο μέρος του, τμήμα της χώρας των Μολοσσών. Θ’ ακολουθήσει μια σκοτεινή περίοδος αναταραχών, συγκρούσεων, επιδρομών και καταστροφών που θα οδηγήσουν στην ερήμωση της περιοχής έως τον 3ο αιώνα π.Χ., όπου ο βασιλιάς της Ηπείρου Πύρρος επεκτείνει τα όρια του Βασιλείου προς τη Μακεδονία και ξαναζωντανεύει την περιοχή. Η Ρωμαϊκή κατάκτηση (167 π.Χ.) θα ισοπεδώσει πολλές μολοσσικές πόλεις λεηλατώντας κι εξολοθρεύοντας τον πληθυσμό τους, με αποτέλεσμα τη νέα ερήμωση της περιοχής. Οι πρώτοι χριστιανικοί χρόνοι θα βρουν την έρημη περιοχή να προσπαθεί να ορθώσει το ανάστημά της. Ωστόσο, ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Κωνσταντίνος Πωγωνάτος περνώντας από την περιοχή, τον 7ο αιώνα μ.Χ., θα θεμελιώσει  την Πωγωνιανή και θ’ ανοικοδομήσει τη μονή Μολυβδοσκέπαστης. Από τον 11ο αιώνα μ.Χ. οι νορμανδικές επιδρομές διαδέχονται η μια την άλλη έως την ίδρυση του Δεσποτάτου της Ηπείρου, όπου μεσολαβεί μια περίοδος δύο αιώνων γαλήνης και ησυχίας. Μετά από τις επιδρομές και των Σέρβων (14ος αιώνας) πολλοί κάτοικοι μεταναστεύουν στις γειτονικές χώρες. Από τον 15ο αιώνα κτίζονται μονές, γεφύρια και καλντερίμια με χρήματα των ξενιτεμένων Πωγωνισίων. Καθ’ όλη τη διάρκεια της οθωμανικής αυτοκρατορίας το επαναστατημένο Πωγώνι δεν ησυχάζει καθόλου, με αποτέλεσμα να μένει από τις λίγες  περιοχές των Ιωαννίνων χωρίς προνόμια. Το Πωγώνι θ’ απελευθερωθεί από τον οθωμανικό ζυγό το 1913 αλλά την εποχή του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου θα ξαναζήσει τη λαίλαπα των επιδρομέων, την καταστροφή και την ερήμωση, που θα το στιγματίσουν έως τις μέρες μας.

Logo Polysong 1

sitemap polysong

Ενημέρωση! Η ιστοσελίδα χρησιμοποιεί cookies και παρόμοιες τεχνολογίες.

Πρέπει να αποδεχτείτε τους όρους χρήσης και λειτουργίας για να προχωρήσετε. Όροι και προϋποθέσεις

Αποδέχομαι